سياه باشد ، حيوان است ، بار ديگر نتيجه اين‌گونه است كه اگر اين شخص سفيد باشد ، حيوان است و بار سوم نتيجه بدين صورت خواهد بود كه اگر اين شخص ناعق باشد ، حيوان است . در مثال اول اختلاف اصغر و اكبر به صورت عموم و خصوص است . در مثال دوم اصغر به كلى در اكبر داخل است و در مثال سوم اصغر به كلى از اكبر خارج است . بنابراين برحسب صورت ، مقتضى نتيجه نيست . اگر صغرى سالبهء لزومى باشد ، دقيقا همين حكم را خواهد داشت ، فقط تفاوتى كه با فرض قبل دارد اين است كه به جاى مانع جمع ، مانع خلو است و به جاى مانع خلو ، مانع جمع است . در نتايج هم اختلاف و تفاوتى وجود دارد و ما بدون ذكر مثال آن‌ها را بيان مىكنيم : اگر صغرى سالبهء لزومى - كلى يا جزئى بوده و كبرى كلى مانع خلو - حقيقى يا غير حقيقى - باشد ، نتيجه قضيه‌اى متصله و ايجابى خواهد بود كه از عين اصغر و اكبر تشكيل مىشود و از نظر كميّت تابع كبرى است . بيان مسألهء فوق از راه رد منفصله به متصله‌اى است كه از نقيض اوسط و عين اكبر تشكيل شده و اين متصله ، با موجبهء كليه‌اى كه لازم صغرى است ، تأليف شده و از شكل اوّل متصلات نتيجه به دست مىآيد . همين صغراى كلى اگر با كبرايى كه مانع خلو باشد ، قرين شود ، نتيجه‌اى كه به دست مىآيد جزئى است و متشكل از نقيض هردو است . توضيح آن از راه رد منفصله به متصلهء جزئى است كه از نقيض اكبر و عين اوسط تشكيل شده است و با خود صغرى نتيجه‌اى از شكل دوم متصلات به دست مىآيد كه عكس متلازم آن مطلوب ما است . نيز اگر همين صغرى با كبرايى كه مانع جمع - حقيقى يا غيرحقيقى ، كلى يا جزئى - باشد ، قرين گردد ، دقيقا همين نتيجه را مىدهد . بيان مسألهء فوق به وسيلهء رد اين منفصله به متصله‌اى است كه از عين اوسط و نقيض اكبر تشكيل شده و با عكس نقيض موجبهء كلى كه لازم صغرى است ، قرين مىشود و بر اين اساس شكل سوم متصلات تحقق يافته ، اين نتيجه به دست مىآيد . چنان‌كه گفتيم برحسب بيانات فوق ، هشت ضرب منتج‌اند و چهار ضربى كه متشكل از دو جزئى يا صغراى جزئى و كبراى مانع جمع كلى باشد ، منتج نخواهد بود . اگر صغرى اتفاقى يا استصحابى باشد و سالبهء صغرى نيز منعكس گردد ، با همين